Şırnak ilinin ismi, derin tarihi ve kültürel kökenleri ile ilgilidir ve bu isim, kadim anlatılar ve efsanelerle iç içe geçmiş bir geçmişe sahiptir. Şırnak, Türkiye’nin güneydoğusunda yer alan ve zengin kültürel mirasıyla dikkat çeken bir bölgedir. Tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış olan bu topraklar, isminin kökeniyle de bu çeşitliliği yansıtmaktadır.
Şırnak isminin kökeni hakkında en yaygın kabul gören görüş, “Şehr-i Nuh” ifadesinden türediğidir. Farsça ve Arapça kökenli olan bu ifade, “Nuh’un Şehri” anlamına gelmektedir. Bu adlandırmanın temelinde, Nuh Tufanı efsanesinin önemli bir rolü vardır. Rivayete göre, Nuh’un Gemisi büyük tufandan sonra Cudi Dağı’na oturmuştur. Cudi Dağı, Şırnak il sınırları içerisinde yer almakta ve bu nedenle bölge, Nuh peygamberle ilişkilendirilmiştir.
Zaman içerisinde “Şehr-i Nuh” ifadesi halk dilinde değişim geçirmiş ve “Şırnak” halini almıştır. Dilsel evrim ve telaffuz kolaylığı nedeniyle bu dönüşümün gerçekleştiği düşünülmektedir. Bu değişim sadece bir isim dönüşümü değil, aynı zamanda bölgenin tarihsel ve kültürel kimliğinin bir yansımasıdır. “Şırnak” ismi, böylece geçmiş ile bugün arasında bir köprü kurarak, antik anlatıların modern zamanlara taşınmasını sağlamıştır.
Sonuç olarak, Şırnak isminin kökeni, bölgenin tarihi derinliği ve kültürel zenginliği hakkında önemli ipuçları sunmaktadır. Nuh Tufanı efsanesiyle bütünleşen bu isim, bölgenin inançlar ve hikâyeler açısından ne denli zengin olduğunu göstermektedir. Şırnak, ismiyle taşıdığı bu mirası günümüze kadar korumuş ve gelecek nesillere aktarmaya devam etmektedir.