Batman ismi, Türkiye’nin güneydoğusunda yer alan ve zengin tarihi geçmişe sahip bir bölge olan Batman iliyle özdeşleşmiştir. Bölgenin tarihi, antik çağlara kadar uzanır ve birçok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Sümerlerden Asurlulara, Perslerden Romalılara kadar pek çok uygarlık, Batman ve çevresinde izler bırakmıştır. Bu medeniyetlerin etkisiyle bölgenin kültürel ve sosyal yapısı şekillenmiş, farklı dönemlerde farklı isimlerle anılmıştır.
Batman isminin kökeni konusunda çeşitli görüşler bulunmaktadır. Bunlardan biri, bölgeden geçen ve Dicle Nehri’nin bir kolu olan Batman Çayı’ndan geldiğidir. “Batman” kelimesi, eski dillerde “Bati Raman” olarak da anılmış, Yüksek Raman anlamına gelen bu ifade, bölgede bulunan Raman Dağı’na atıfta bulunmuştur. Zamanla telaffuz değişiklikleriyle “Batman” şekline dönüşmüştür. Nehir, bölgenin hayat kaynağı olmuş ve isminin kalıcılaşmasında önemli rol oynamıştır.
Bir diğer görüş ise “batman” kelimesinin eski bir ağırlık ölçü birimi olmasıdır. Osmanlı döneminde kullanılan ve yaklaşık 7.7 ila 10 kg arasında değişen “batman” birimi, ticarette yaygın olarak kullanılmıştır. Bölgenin tarih boyunca ticaret yolları üzerinde bulunması ve özellikle petrol kaynaklarıyla zenginleşmesi, bu ağırlık biriminin adının yerleşim yerine verilmesine etken olmuş olabilir. Bu da ismin ekonomik faaliyetlerle bağlantılı olarak türediğini düşündürmektedir.
Sonuç olarak, Batman ismi antik çağlardan günümüze uzanan bir tarihi yansıtmaktadır. İster doğal coğrafi özelliklerden kaynaklansın, ister ekonomik ve ticari faaliyetlerden türesin, Batman adı bölgenin zengin geçmişini ve kültürel çeşitliliğini simgelemektedir. Tarih içinde pek çok medeniyetin izlerini taşıyan Batman, isminin kökeniyle de bu derin tarihi yansıtır. Günümüzde modern bir şehir olarak gelişimini sürdüren Batman, adının ardındaki hikayeyle de dikkat çekmeye devam etmektedir.